Gemeentewapen en -vlag

Gemeentewapen van Zaltbommel

Gemeentewapen

Op 18 april 2001 is bij Koninklijk Besluit het wapen aan de gemeente Zaltbommel verleend. De beschrijving bij dit wapen luidt als volgt: 'In azuur een aan de onderzijde gekanteelde hoofdbalk van goud, vergezeld boven van drie mispelbloemen van zilver en beneden van een zwaard van zilver met gevest van goud, aan weerszijde vergezeld van een burcht van goud, geopend en verlicht van het veld. Het schild gedekt met een gouden kroon van vijf bladeren en gehouden door twee leeuwen van goud, getongd en genageld van keel'.

Gemeentevlag sinds 2002

In 2002 heeft de gemeenteraad besloten over het ontwerp van een nieuwe gemeentevlag. Het ontwerp is van de heer Van Balken. De officiële omschrijving van de vlag is: ‘Keel, met een vluchtdriehoek van azuur, smal zilver gezoomd met de top reikend tot de broekzijde. Aan de vluchtzijde een rechtopstaand zwaard van zilver met gevest van goud. Aan de broekzijde nabij de top van de vluchtdriehoek in het veld van azuur een vijfbladige mispelbloem van zilver, gehart van goud. Aan de broekzijde in zowel de bovenkant als onderkant een burcht van goud, geopend en verlicht in het veld.

Voormalige gemeente Brakel

Het ontwerp voor de gemeentevlag is gebaseerd op de 'oude' gemeentevlag van de voormalige gemeente Brakel. Deze vlag is een ontwerp van de stichting van Banistiek en Heraldiek en werd in 1980 door de gemeenteraad vastgesteld. De vlag is rood met een vluchtdriehoek in groen. De groene driehoek verwijst naar het grondgebied van de gemeente Brakel. De keuze van de rode kleur had te maken met de hoofdkleur van het nieuwe gemeentewapen. Om de groene driehoek zien we een witte baan , die de rivier de Maas en de Waal symboliseren. Op de kruising van de Maas en Waal staat een kasteel met drie torens. Het kasteel verwijst naar slot Loevestein en de ruïne van kasteel Brakel. De drie torentjes op het kasteel verwijzen naar de verwoest kastelen van Aalst, Zuilichem en Poederoijen.

Achtergrond ontwerp

Het ontwerp van de gemeentevlag van de gemeente Zaltbommel neemt de vluchtdriehoek en de witte banen van de gemeentevlag van Brakel over. De kleur van het gemeentewapen is blauw. Om die reden is de vluchtdriehoek, symboliseren het grondgebied van de gemeente Zaltbommel, in blauw uitgevoerd. De rode kleur is gehandhaafd onder en boven de driehoek. Deze herinnert aan de rode kleur in het oude wapen van de gemeente Brakel en Kerkwijk. De witte golvende baan is gewijzigd in een strakke baan van zilver. Toeval, maar zeker waardevol, is dat de drie hoofdkleuren (rood, wit en blauw) overeenkomen met onze nationale vlag.

Symbolen

In het wapen en in de vlag van de gemeente Zaltbommel komen drie verschillende symbolen voor: de mispelbloem, het zwaard en een kasteel.

Zwaard

Het zwaard staat symbool voor de historische rechtspraak. In de Bommelerwaard waren Lage en Hoge Heerlijkheden (Poederoijen en Nederhemert). De Hoge heerlijkheden mochten zelf recht spreken. Het zwaard heeft niet alleen een historische betekenis. Het zwaard staat ook symbool voor rechtvaardigheid en het vechten voor normen en waarden. Deze waarden zijn belangrijk voor onze gemeente.

Mispelbloem

De mispelbloem staat symbool voor de historische en huidige verbondenheid met de Provincie Gelderland. Lange tijd stond in het wapen van Gelderland de mispelbloem. Deze verdween toen het graafschap Gelre een hertogdom werd en de leeuw de plaats van de mispel in nam.

Kasteel

Bij dit symbool denken we vaak aan de vele kastelen die in onze gemeente hebben gestaan en nog deels aanwezig zijn. Het symbool doet recht aan de voormalige Lage en Hoge Heerlijkheden. Het symboliseert ook de vesting Zaltbommel en de diverse verdedigingswerken inclusief Slot Loevestein. De twee kastelen attenderen op het verleden en op de toekomst: behoud van deze waardevolle cultuurelementen.

Vluchtdriehoek

De vluchtdriehoek komt vaker voor in vlaggen van gemeente, zoals gemeente Heythuysen, Maasdonk, Etten-Leur. De top van de driehoek is de vluchtzijde. De top van de vluchtdriehoek bevindt zich aan de broekzijde. Dit komt overeen met de oude vlag van Brakel.