Afronding eerste bolwerk in zicht

Geplaatst op donderdag 4 oktober 2018

Het Oranjebolwerk ondergaat vanaf komende winter de laatste fase van het restauratieplan Stadswallen. Met de aanplant van bomen, struiken en bodembedekkers is dit deel van het Stadspark straks als eerste weer ingericht in de Engelse Landschapsstijl naar het oorspronkelijk ontwerp van François de Virieu.

De laatste fase van het Oranjebolwerk neemt een flinke tijd in beslag. In de zomer van 2019 zijn de drie niveaus van de beplanting op zijn vroegst helemaal klaar. Daarna onderhouden drie ‘bolwerkers’ het bereikte resultaat. Het komende najaar staat vooral in het teken van de bomen en de struiken. De laag van de bodembedekkers en kruiden volgt in de loop van 2019. Dan komen ook de bankjes en ronden we de lanenstructuur af. Het beplantingsplan maken we in overleg met bureau Bosch-Slabbers en landschapsontwerper Carien van Boxtel.

Start half oktober met planten

De aannemer en de bolwerkers starten half oktober met het werk. Eerst maken ze plantgaten en kijken ze wat nog nodig is om de laatste resten opschot te verwijderen. De afgelopen winter is 90% hiervan al gedaan. Nu de natuur een jaar tot rust is gekomen kunnen we goed vaststellen wat nog nodig is.

Wandelpad Heksenwal naar Oranjebolwerk

Ook de parkeerplaatsen voor vergunninghouders aan de Heksenwal krijgen nog dit jaar een opknapbeurt. Deze waren verzakt. We leggen een wandelpad onderlangs aan vanaf het trappetje bij de stadsdijk tot aan het wandelpad op het Oranjebolwerk.

Verplaatsing kanon

Nu we aan de slag gaan met de beplanting op het Oranjebolwerk, schuift het kanon op het bolwerk misschien een stukje op. In totaal staan er vier kanonnen op de Stadswallen. Veel mensen weten niet dat deze pas begin jaren zeventig naar Zaltbommel kwamen. In die tijd was er een grote renovatie van het Voornse kanaal (bij Hellevoetsluis). De oude kanonlopen die daar waren ingegraven om als meerpalen te dienen, gingen van de hand. Veel vestingsteden, waaronder Zaltbommel, kochten een of meer van die kanonnen. Destijds zijn ze voor 200 gulden per stuk aangekocht.

Wethouder Van Leeuwen: “De kanonnen passen dus goed beschouwd niet in het park dat François de Virieu ooit heeft bedacht. Dat is ook wel te zien aan de bijzondere manier waarop ze in het park staan, soms met de loop naar binnen of zelfs op een boom gericht. Historisch gezien zouden ze het veld moeten ruimen. Maar de kanonnen staan er alweer bijna vijftig jaar en je zou ook kunnen zeggen dat ze inmiddels bij het park horen. Hoeveel bruidsparen zijn niet op de foto gezet voor het kanon nabij de muziektent? En voor hoeveel kinderen was het een mooie klautergelegenheid?”

De komende tijd buigt de gemeente zich over de vraag wat uiteindelijk te doen met de kanonnen op de Stadwallen.

Bomen langs wandelpaden

Op een aantal plaatsen op het Oranjebolwerk komen bomen langs de wandelpaden. Dit zorgt voor het herstel van de lanenstructuur. Ook op enkele andere plaatsen op het Oranjebolwerk komen nieuwe bomen. Op kruisingen van paden komen struiken die ook in de winter groen blijven. Deze struiken ontnemen in eerste instantie het zicht van de wandelaar een beetje maar zorgen daarna voor een verrassingseffect. Langs de randen van de open plekken komen de meer bloemrijke soorten. Tot slot verleggen we een pad aan de ingang van het park zodat er één herkenbare ingang komt.

Beplantingsplan past naadloos in ontwerp De Virieu

Doordat er jarenlang bijna niets aan onderhoud in het park is gedaan, kon de natuur zijn gang gaan. Bramen en brandnetels konden zich massaal vermenigvuldigen. De open plekken die afgelopen voorjaar gemaakt zijn door stevig snoei- en baggerwerk geven nu meer gevarieerde beplanting een kans. Dit past naadloos in het ontwerp van De Virieu. Het is ook interessant voor de biodiversiteit, want verschillende planten trekken verschillende dieren aan. We willen ook het bomenbestand op de Stadswallen verjongen. Zo blijft het bos altijd gevarieerd en vol, ook als oude bomen ‘op’ zijn.

Deze winter start ook de restauratie van het Lage Singelbolwerk, het bolwerk rondom de oude muziektent.